E-Ticaret için verilebilecek tek bir tanım yoktur.
Bazı görüşlere göre, e-ticaret (E-Commerce), her türlü malın ve servisin
bilgisayar teknolojisi, elektronik iletişim kanalları ve ilgili
teknolojiler (akıllı kart-smart card-, elektronik fon transferi -EFT-, POS
terminalleri, faks gibi) kullanarak satılması ve satın alınmasını kapsayan
bir kavramdır. Başka bir görüşe göre ise e-ticaret, ödeme işleminin
internet üzerinden yapıldığı alış-satışları içermektedir.
E-Ticaret yoluyla oluşan ekonomi de, dijital ekonomi, elektronik ekonomi
(e-ekonomi) olarak tanımlanmaktadır.
Elektronik iletişim teknolojileri ticari hayatta aslında uzun yıllardır
(1980'lerden beri) kullanılmaktadır. Ama, internetin e-ticaret için
kullanılması çok yenidir (1997'lerden beri). Zaten internet asıl
gelişimini (patlamasını) ticari kullanımı artmaya başladıktan sonra
yaşamaya başlamıştır. Sonuçta, internet'in yaygınlaşması ile birlikte, web
ve e-posta uygulamalarının e-ticaretin doğal mekanı haline haline
geldiğini söyleyebiliriz.
İnternetin ticari ürünleri satmada kullanımı, ilk başta "belki olabilir"
türünden ve süslü web sayfalarından oluşan birtakım denemelerden ibaretti.
Ancak, Amazon.com, Dixons, Yahoo gibi örneklerin 1-2 yıl içerisinde,
sadece internet üzerinden sattıkları servislerle birer büyük şirket
şekline gelmeleri, birden bu denemeleri ve hayalleri gerçeğe
dönüştürüverdi. İnternet üzerinde dönen ekonomi her geçen gün artmaktadır.
Hatta, 1999 yılında Amerikan Ticaret Bakanlığı'nın yaptığı bir araştırmada
(http://www.ecommerce.gov) internet ekonomisinin (ucuz girdi ve iş gücü,
az maliyet vb sebebiyle) enflasyon oranının azaltılmasında rol oynadığı
saptanmıştır.
OECD, Avrupa Topluluğu, ABD gibi ekonomiler, internet üzerinden yapılan
elektronik ticaretin globalleşmesi ve sağlıklı bir yapıda gelişmesi
konusunda 1990'lı yılların sonlarından beri stratejik toplantılar yapmakta
ve ortak eylem planları geliştirmeye çalışmaktadırlar. Bu çalışmalarda,
kullanıcılar ve müşterilerin elektronik ticarete güvenlerinin artması
(kişisel bilgilerin güvenliği, güvenli kredi kartı kullanımı, müşteri
haklarının korunması vb),geleneksel ticari faaliyetlerin yapılabilmesi
için geliştirilmiş/düzenlenmiş yasa ve kuralların elektronik ticari pazara
da hitap eder hale gelmesi, elektronik ticaret için oluşturulan
bilgi/iletişim altyapısının geliştirilmesi,
elektronik ticaretten alınacak verimin arttırılması gibi unsurlar göz
önünde tutulmakta ve bu konularda hükümet politikalarına yön verecek
kararlar alınmaktadır.
2010 yılına kadar, Avrupa Topluluğu bünyesinde, e-ticaret ile ilgili
konularda 20 milyon yeni iş olanağı yaratılacağı tahmin edilmektedir (EU
Summit, Mart 2000, Lizbon, Portekiz).
Bu ve benzeri örnekler ve açıklamalara baktığımızda, globalleşen dünyada
e-ticaretin ne kadar önemli olduğunu görmekteyiz.
Ülkemizde de, 1998'den sonra, bazı büyük alışveriş merkezleri internet
üzerinde satış mağazaları açmışlar, ayrıca kurumlara ve bireysel
girişimcilere elektronik dükkan (e-dükkan) kiralayan servis sağlayıcılar
ortaya çıkmaya başlamıştır. Basın ve bankacılık alanlarında, konularında
öncü niteliği olan bazı kuruluşlar, e-ticaret alanında da yatırımlarını
(2000'lerin başlarında) hızlandırmışlardır.
|
