İnşaat sektörü hareketli

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) verilerine göre, 2000-2006 döneminde 500 bin inşaat, 430 bin de iskan ruhsatı verildi.

TÜİK'in, 2000-2006 yılları arasında, belediye sınırları içindeki konut, ticari, sanayi, sıhhi, sosyal, kültürel yapılara ilişkin “yapı ruhsatı” ve ”yapı kullanım izin belgesi(iskan ruhsatı)” verileri, sektördeki hareketliliği ortaya koyuyor.
Yapılan hesaplamaya göre, bu dönemde, yurt genelindeki toplam inşaat ruhsatının yedide 1'i İstanbul'da alındı.
“Herhangi bir yapının inşaatına başlanabilmesi için verilen izin belgesi” anlamına gelen inşaat ruhsatı sayısı, 2000'de 79 bin 140 idi. Bu rakam, 2001'de 77 bin 430'a, 2002'de 47 bin 242'ye geriledi. 2003'te yükselişe geçti ve 53 bin 843 oldu. 2004'te 75 bin 495, 2005'te de 114 bin 254'e ulaştı. İnşaat ruhsatı sayısı, 2006 yılının ilk yarısında da 52 bin 721 olarak hesaplandı.

Yapı tamamlandıktan sonra alınan “yapı kullanım izin belgesi”, başka deyişle “iskan ruhsatı” için de 2005'e kadar azalan bir seyir gözlendi. 2000'de toplam 90 bin 849 olan iskan ruhsatı sayısı, 2001'de 86 bin 155, 2002'de 65 bin 180, 2003'te 57 bin 542, 2004'te de 40 bin 792'ye düştü. İvme, 2005'te yön değiştirdi ve toplam “yapı kullanım izin belgesi” sayısı 64 bin 126 oldu. 2006 yılının ilk 6 ayında alınan iskan ruhsatı sayısı da 26 bin 314 olarak belirlendi.

2005'DEKİ ARTIŞ

2005 yılında hem yapı hem de iskan ruhsatı sayılarında, önceki yıla göre ortalama yüzde 55 artış meydana geldi. Konut kredilerinin düştüğü, inşaat sektörünün ivme kazandığı bu yılda, özellikle büyükşehirlerde artış iki katına kadar yükselme gösterdi. Örneğin İstanbul'da “yapı ruhsatı” sayısı 2004'te 10 bin 862 iken 2005'te 20 bin 22'ye yükseldi. Ankara'da da 5 bin 273'ten 9 bin 61'e, Bursa'da bin 979'dan 4 bin 395'e, Antalya'da 3 bin 866'dan 6 bin 834'e, Adana'da bin 198'den 2 bin 676'ya çıktı.

Müteahhide 'Olası Zarar Tazmini' Yasası Geliyor

17 Ağustos Marmara depreminden bu yana Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın üzerinde çalıştığı Yapı Kanunu Tasarısı Taslağı tamamlandı. Bu taslağa göre, artık sadece yapıyı satın alanlar değil, yapıyı yapanlar, yani müteahhitler de sigorta yapmak zorunda kalacak. Marmara depreminin ardından hasar gören ya da yıkılan yapılarda müteahhitlerin rolü kamuoyunda uzun süre tartışılmış, bazı binaların yanıbaşındaki yapılardan çok daha fazla hasar görmesi bu tartışmaları iyice alevlendirmişti. Bu şartlar altında, yapı sektörüne Avrupa Birliği (AB) standartlarını getirmeyi hedefleyen taslakla birlikte, yapının inşası süresince ve sonrasında sorumluluk kime aitse zararın ondan tazmin edilmesi öngörülüyor.
Taslakta, "Yapının projelendirilmesinde, yapım sürecinde ve denetlenmesinde rol alan ilgili kişilerin mesleklerini uygulaması aşamasında verilen hizmetlerde kusur veya mesleki bilgi ve beceri eksikliği sebebiyle tazminat ödemesini gerektiren zararları teminat altına alınması için mesleki sorumluluk sigortası yapılacak" ifadesi kullanıldı. Yapının inşası sırasında hatası bulunan ilgili kişilere uygulanacak yaptırımlar bununla da sınırlı kalmıyor. Taslağa göre, müteahhitlerin sorumluluklarını yerine getirmediği tespit edilirse 2 yıldan 10 yıla kadar meslekten men edilmeleri gündeme gelebiliyor. Kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarının görüşleri alındıktan sonra, taslak Bakanlar Kurulu'nda imzaya açılacak.

Ek para cezası da olacak

Taslağa göre, müteahhitlere para cezası da verilebilecek. Faaliyet durdurma kararlarına aykırı hareket etmek, denetim elemanlarına bilgi vermekten kaçınmak gibi davranışlar için yapı yaklaşık maliyeti bedelinin yüzde 1'i kadar, standartlara aykırı malzeme kullanmak, gerekli sigortaları yapmamak gibi davranışlar için yapı yaklaşık maliyeti bedelinin yüzde 2'si kadar, zemin, malzeme ve imalata ilişkin ölçümleri standartlara uygun yapmamak gibi davranışlar için yapı yaklaşık maliyeti bedelinin yüzde 3'ü kadar para cezası verilecek. Cezayı gerektiren fiil ve hal, tespit edilip öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde ilgililerin savunmaları alınarak karar verilecek.

Cezalar, ilgili idarenin en üst amirince verilebileceği gibi, Bakanlıkça doğrudan da verilebilecek. Para cezaları, yapılan tebliğ üzerine 7 gün içinde ödenecek. Ayrıca, yapılarda meydana gelen ağır dereceli hasar veya yıkılma sebebiyle yaralanma ve can veya mal kaybı olması halinde, kanunda öngörülmeyen hususlarda, genel hükümlere göre yapı üretimi sorumlularından ve denetim görevlilerinden tazmin talebi hakları saklı olacak.

'Sektörün KASKO'yla büyümesinden daha sağlıklı'

Sigorta Acentaları Derneği Başkanı Levent Korkut, müteahhitlere sigorta yaptıracak bu uygulamanın sigorta sektörünü çok sağlıklı büyüteceğini söyleyerek, "Böyle bir denetimle sağlanacak katmadeğer sigorta sektörünün KASKO'ya dayalı olarak büyümesinden çok daha yararlı olur" dedi. Korkut, daha önce yapı denetim sorumluluğunun 10 yıl olarak tartışıldığını belirterek, bu sürenin teminat bulmak açısından çok uzun olduğunu kaydetti ve o nedenle bu sürenin daha kısa tutulmasını olumlu bulduklarını dile getirdi.

Korkut şöyle konuştu: "Müteahhitlerin geçici kabulden itibaren 5 yıl boyunca sorumlulukları var, bunu otomatikman sigortaya alacaklar. Yani, projede oluşacak elektrik tesisat probleminden, statik nedeniyle oluşabilecek bir hataya, hatta yapının çökmesine kadar pek çok konuda müteahhitler sorumlu olacak. Böyle bir uygulama kamu ihalelerinde zaten vardı. Ancak dört dörtlük takip edilmiyordu. Umuyorum, bu uygulamayla sigorta sektörü de inşaat sektörü de daha sağlıklı kazançlar sağlar."